Nicel Araştırmalar

Korelasyonel Araştırma (İlişkisel Araştırma)

Korelasyonel Araştırma

KORELASYONEL ARAŞTIRMALAR

Korelasyonel araştırma, iki ve ya daha fazla değişken arasındaki ilişkinin değişkenlere müdahele edilmeden incelendiği araştırma türüdür. Bu araştırmalar neden-sonuç hakkında ipucu verebilir ancak kesinlikle neden sonuç ilişkisi hakkında kesin yargılar içermez. Araştırmacı değişkenler arasındaki ilişkinin düzeyi ve yönü (doğru veya ters orantısı) hakkında çıkarımlar yapar.

Bireylerin hem sosyal çevre içinde hem bireysel olarak  davranışının tanımlanması fazlasıyla zordur. Bu davranışların anlaşılması ve ilişkilerin incelenmesi için bu ilişkilerin belirlenerek aralarında korelasyonel bir bağ kurup araştırmamıza olanak sağlar. Ayrıca korelasyonel araştırma etkili ve üst düzey araştırmalar, veriler ortaya koymamıza olanak sağlar.

Korelasyonel araştırmanın iki türü vardır.

  • Keşfedici Korelasyonel Araştırma
  • Yordayıcı Korelasyonel Araştırma

 

Keşfedici Korelasyonel Araştırma

Değişkenler arasındaki ilişkileri çözümleyerek önemli bir olayı kavramaya çalışır. Birden fazla değişkenin korelasyonuna bakıp yüksek korelasyonlu değişkenlerin ilişkideki öneminin gösterilmesinde kullanılmaktadır.

Korelasyonel Araştırma Örnek 1: Bir araştırmacı YKS puanlarıyla ilişkili olan değişkenleri incelemek isteyebilir ve yaptığı araştırmalara göre YKS ile düşük ilişkili olanları eleyip yüksek ilişki içeren verileri belirleyebilir.

Korelasyonel Araştırma Örnek 2: Eğitim düzeyi, girişkenlik, okuma alışkanlığı, güzel konuşma, iyi bir genel kültüre  sahip olma, hayat görüşü  hepsi bireyin hayatta başarılı olma düzeyi ile korelasyon gösterebilir. Burada en yüksek korelasyonu gösteren değişken başarı ile ilişkisi en yüksek olan değişken olacaktır.

Korelasyonel Araştırma Örnek 3: Araştırmacı, anskiyete ve depresyon arasındaki ilişkiyi inceleyebilir. Buradan yola çıkarak bireylerin ansiyete ve depresyon düzeyleri arasında bir ilişki olup olmadığını belirleyebilir.

 

Yordayıcı Korelasyonel Araştırma

Değişkenler arası ilişkiler incelenerek birinden yola çıkıp diğerini yordamaya çalışma işidir. Bu değişkenlerden değeri bilinene yordayıcı değişken, değeri belirlenecek olana ise ölçüt değişken denir.

Örnek 3: Öğrencilerin ders çalışırken eleştirel düşünme öğrenme stratejisini kullanma düzeyleri ile akademik başarıları arasında ilişki incelenerek eleştirel düşünme öğrenme stratejisini hangi düzeyde kullanırlarsa başarının ne düzeyde artacağı kestirilebilir.

Örnek 4: Spor yapma, düzenli beslenme, uyku düzeni, stres düzeyi bireyin sağlığını etkiler. Değişkenler arası ilişkinin incelenmesi sonucunda ilişkinin yönüne ve kuvvetine göre araştırmacı yordama gücü ve yönü hakkında çıkarımlarda bulunabilir.

 

Korelasyonel Araştırma’da Korelasyon Katsayısı ve Anlamı

Korelasyon olarak ifade ettiğimiz kavram iki ya da daha fazla değişkenin değişiminin ölçülmesi olayıdır. Birbiriyle ilişkili değişkenlerde oluşan bir değişikliğin diğer değişken aralarındaki ilişkiyi gösterir.

Korelasyon Katsayısı -1 ile +1 arasında değer alır.Bu iki değerin dışına kesinlikle bulunamaz.

Korelasyon katsayımızın pozitif yönde olması durumu değişkenlerimizin yönü aynı demektir. Yani değişkenlerimiz aynı yönde değişmiş demektir. Bu durum basit olarak aralarındaki ilişkinin doğru orantı şeklinde olduğunu göstermektedir. Yani değişkenlerimizin birinin düzeyi arttıkça diğeri artmakta, birinin düzeyi azaldıkça diğerininki de azalmaktadır. Örneğin, bireylerin anksiyete düzeyleri arttıkça depresyon düzeylerinin artması pozitif yönlü korelasyona bir örnektir.

Korelasyon katsayısının negatif olması iki değişken arasında ters  yönde ilişki söz konusudur. Bu durum ise ters orantı ile açıklanmaktadır. Yani değişkenlerimizin birinin düzeyi arttıkça diğerininki azalmaktadır. Örneğin, bireylerin sosyal ilgi düzeyleri arttıkça depresyon düzeylerinin azalması negatif korelasyona bir örnektir.

Eğer değişkenlerin arasındaki artış ve ya azalış birbiriyle alakalı değilse, korelasyon sıfır olur. Aradaki ilişkinin sıfır olması ilişkinin olmadığını göstermektedir.

 

Korelasyon katsayısı
Pozitif, Negatif ve Korelasyon Olmayan İlişkinin Grafikleri

 

Korelasyonel Araştırma’da Korelasyon Katsayısı;

Korelasyonel araştırma’da;

+1.00‘a yaklaştıkça değişkenlerimiz arasında ki ilişki aynı yönde artar. Değişkenimizin biri artarken diğeri de artar, biri azalırken diğeri de azalır.

-1.00‘a yaklaştıkça da değişkenlerimiz arasında ki ilişki ters yönde artar. Yani değişkenimizin biri azalırken  diğerinin artması gibi.

Korelasyonel araştırma’da korelasyon katsayısının yorumları içinde şu aralıklar kullanılmaktadır:

  • 0,30 = Düşük Düzey Korelasyon
  • 0,30 – 0.70 = Orta Düzey Korelasyon
  • 0,70 – 1.00 = Yüksek Düzey Korelasyon

 

 

Kaynakça

Balyemez, S. (2009). Dil bilgisi öğretiminde diğer derslerden yararlanma. Çağdaş Eğitim Dergisi, 365, 32-38.

Büyüköztürk, Ş. (2009). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (9. baskı). Ankara: Pegem Yayınları.

Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Yorum Yap