Örnekleme Yöntemleri

Uygun Örnekleme Yöntemi (Elverişli Örnekleme)

uygun örnekleme

UYGUN ÖRNEKLEME (ELVERİŞLİ ÖRNEKLEME)

Uygun örnekleme ya da diğer bir ismiyle elverişli örnekleme,  araştırmayı yapan kişinin kolayca ulaşabileceği, zaman, iş gücü ya da maliyet açısından araştırma için en kolay şekilde örneklem grubunu oluşturmasıdır.. Bu tür bir örnekleme, araştırmacının araştırdığı konuya örneklem bulması zorlaştığında başvuracağı basit ve kolay bir yoldur. Araştırmanın örneklem grubunun son derecede hızlı ve kolay bir şekilde oluşturulmasını sağlar.  Kullanışlı ve hesaplı olması açısından tercih edilir[4]. Kısıtlı zaman ve maddi imkânlarla, dar bir evrenle ya da pilot çalışmalarla kullanılabilecek örnekleme yöntemleridir[1].

Fakat tüm bu özelliklerine rağmen uygun örnekleme yöntemi çıktılarına en az güvenilen bir yöntem olmakla birlikte araştırmacıların önermediği bir yöntem olarak varlığını sürdürmektedir. Uygun örnekleme ya da elverişli örnekleme olarak da bililen bu yöntemin en büyük kısıtlılığı örneklem grubunun yanlı bir şekilde oluşturulduğundan dolu evreni temsil etme konusunda doğruluk düzeyinin düşük olmasıdır. Bu durum araştırmanın sonuçlarının doğruluğunu ve genellebilirlik düzeyini olumsuz etkilemektedir. Ayrıca, araştırmacıların araştırdıkları vakaları ve vakalar arasındaki bağlantıları kaçırmalarına sebep olmasından dolayı verimli bilgilerin toparlanmasına engel olan bir yöntemdir[2].

Uygun örnekleme yönteminde araştırmacı, araştırma konusu ne ise ona uygun olan örneklemi kısa yoldan oluşturur. Fakat bu örnekleme türünün eksi yönünü de unutmamak gerekir. Uygun örnekleme yapılırken vakit ve nakitten tasarruf sağlanmaya çalışılır. Bu da araştırmanın güvenirliğini olumsuz yönde etkileyen faktörlerden birisidir[2].

Uygun örnekleme çalışmasında sistemli ve kapsamlı bir çalışmadan bahsedilemez. Çoğu zaman örneklemin büyüklüğü, araştırmacının öznel tercihine bağlı olarak genişler ve önüne çıkan veya bulunduğu ortamdaki herhangi bir bireyi denek olarak görerek araştırmasına dahil edebilir [1].

 

uygun örnekleme
Uygun Örnekleme

Uygun Örneklemenin Kullanıldığı Durumlar

-Örneklem toplamanın zor olduğu durumlar

-Örneklem grubunun oluşturulması için gerekli zamanın olmadığı durumlar

-Örneklem grubu oluşturmanın fazla maliyet gerektirdiği durumlar

Uygun Örnekleme Örnekleri

ÖRNEK 1: Bir araştırmacının devlet hastanelerinin kadın hastalıkları ve doğum servisine, gebelik nedeniyle gelen ilk 150 hastayı örneklemine alması Uygun/Kazara örneklemeye örnek gösterilebilir.

ÖRNEK 2: Bir gazetecinin ‘Sosyal medyanın gençler üzerindeki olumsuz etkisi’ konulu röportajını sokaktan rastgele seçtiği vatandaşlarla yapması Uygun/Kazara örnekleme yöntemi için örnek olabilir.

ÖRNEK 3: Toplumda aileler tarafından ihmal edilen ve istismara maruz kalan 0-5 yaş aralığındaki çocukların gelişimsel problemlerinin incelemek isteyen bir araştırmacı kolaylıkla ulaşabileceği bir anaokuluna gidip oradaki ilk 50 çocuk üzerinde yapacağı araştırma Uygun/Kazara örneklemeye örnek gösterilebilir.

 

KAYNAKÇA

  • Baştürk, S., ve Taştepe, M. (2013). Evren ve örneklem. S. Baştürk (Ed.), Bilimsel Araştırma Yöntemleri (sf. 129-159). Ankara: Vize Yayıncılık.

 

  • Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Erkan Akgün Ö., Karadeniz Ş. ve Demirel F. (Şubat 2008), Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara, (22.baskı) Pegem Akademi Yayıncılık.

 

  • Koç Başaran, Y.(2017), Sosyal Bilimlerde Örnekleme Kuramı, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl 5, Sayı 47, Haziran 2017, sf. 489-490.

 

  • Özen Y.ve Gül A. (2007),Sosyal ve Bilim Araştırmalarında Evren-Örneklem Sorunu, DergiPark, sayı 15, sf. 20.

 

 

 

Yorum Yap